Phong Tục Đón Tết Miền Bắc – cành đào khoe sắc thắm

phong tục đón tết

Ngày Tết đến, mỗi vùng quê lại có những phong tục đón tết khác nhau. Nhưng tất cả đều mong đón một năm mới đầy sức khỏe, may mắn và thịnh vượng. Người miền Bắc rất coi trọng Tết Nguyên Đán. Đây không chỉ là dịp để gặp gỡ, vui vầy. Mà còn là dịp với nhiều nghi thức, phong tục trịnh trọng. Cầu mong một năm mới đầy an lành, may mắn. Người dân thường khá cầu kỳ, mọi phong tục đều có một ý nghĩa riêng.

Thịt mỡ dưa hành, câu đối đỏ

Dân gian ta có câu: “Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ – Cây nêu, tràng pháo bánh chưng xanh”.  Nhắc đến bánh chưng xanh thì ta lại nghĩ đến tết của miền Bắc. Trong mâm cỗ ngày tết của người miền Bắc. Có bánh chưng xanh là phải có món dưa hành muối thì mới tròn vị. Dưa hành muối có nguyên liêu chính là củ hành tươi được làm sạch. Muối chua cho lên men vi sinh. Dưa hành muối là món ăn kèm với bánh chưng và các món ăn ngày tết khác. Có vị chua giúp kích thích vị giác, ăn ngon miệng hơn.

Dưa hành

Cây nêu ngày Tết bánh chưng xanh

Hoa đào: biểu tượng Tết miền Bắc

Nếu như miền Nam nhắc đến Tết là nhắc đến những cành mai vàng rực rỡ. Thì ngoài Bắc cũng có một loại hoa đặc trưng cho dịp đặc biệt này. Đó là hoa đào. Mỗi mùa xuân về, màu hồng lại bao trùm khắp các ngọn núi Tây Bắc. Phủ khắp các phiên chợ miền xuôi. Hoa được bày bán tràn trên các con đường. Vài người tranh thủ muốn kiếm thêm dịp Tết. Còn dậy từ sáng sớm rồi chở các gốc chi chít hoa về dưới thành phố để bán.

Màu hồng đỏ của hoa đào là một đặc trưng không thể thiếu trong dịp Tết đến của người miền Bắc. Loài hoa này vừa tạo không khí mùa xuân tươi vui. Vừa có ý nghĩa xua đuổi tà ma. Đem lại may mắn vào năm mới. Loại đào được ưa chuộng nhất là đào bích với bông to, nhiều cánh, màu đậm.
Tuy nhiên, một số gia đình cũng chưng đào rừng, đào phai. Vừa thanh nhã, vừa độc đáo. Ngoài ra, trong mỗi gia đình thường có thêm cây quất xum xuê. Người ta thường lựa cây có tán đẹp. Đủ cả quả vàng, quả non, lá xanh mướt, hoa… Tượng trưng cho sự trù phú, tài lộc, ăn nên làm ra.

Mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả là phong tục đón tết ở khắp mọi miền. Miền Bắc, mâm ngũ quả luôn xuất hiện trên bàn thờ tổ tiên. Đây không chỉ có ý nghĩa biểu trưng cho sự tròn đầy, sung túc. Mà còn là một cách thức báo cáo thành quả lao động sau cả một năm của gia đình.

Năm loại quả xuất hiện trong nâm cúng của người miền Bắc tượng trưng cho ngũ hành. Sự đơm hoa kết trái, viên mãn, tròn đầy. Chuối xanh tượng trưng cho hành mộc. Như bàn tay hứng lấy may mắn. Quả phật thủ hay quả bưởi có màu vàng là hành thổ. Với ý nghĩa đem phúc lộc đầy nhà. Các loại quả đỏ như cam, quýt, hồng là hành hỏa. Quả trắng như roi, đào là hành kim. Và quả đen như mận, hồng xiêm, nho là hành thủy.

Mâm cỗ Tết

Phong tục đón tết - mâm cỗ miền Bắc
Phong tục đón tết – mâm cỗ miền Bắc

Người miền Bắc thường rất coi trọng và cầu kỳ trong việc lựa chọn và chế biến mâm cỗ Tết. Các món ăn cũng được lựa chọn hợp với thời tiết lạnh dịp đầu xuân. Một mâm cơm điển hình không thể thiếu các món. Như bánh chưng, giò, thịt gà, nem, canh măng, dưa hành… Được bày biện đẹp đẽ, tinh tươm. Mâm cơm thể hiện sự quây quần, đủ đầy. Mong ước có một năm mới no đủ, thịnh vượng.

Mâm cỗ Tết ở miền Bắc được chuẩn bị rất cầu kỳ từ màu sắc. Hương vị đến cả hình thức đều vô cùng đẹp mắt. Trong các gia đình truyền thống. Thậm chí mâm cỗ cúng còn phải đảm bảo đầy đủ. 4 bát, 4 đĩa tượng trưng cho 4 phương 4 hướng. Cỗ bày trên mâm đồng hoặc gỗ thì mới đúng bài. Các món thường xuất hiện trên mâm cỗ ngày Tết miền Bắc bao gồm: giò lụa, thịt lợn luộc, thịt gà luộc, chả quế. Nếu thời gian dư dả, người ta còn chuẩn bị thêm cả thịt đông.

Phong tục đón tết truyền thống

Giao thừa luôn là thời điểm khiến người ta trông mong nhất. Mọi người trong gia đình sẽ tề tựu bên nhau. Cùng nhau đi hái lộc đầu năm. Lễ vật cúng giao thừa ngoài hương hoa quả phẩm còn có thêm mâm xôi đậu xanh. Con gà luộc hoặc đầu heo, bánh chưng và cau trầu rượu. Ngày xưa cúng giao thừa xong. phong tục đón tết của Người miền Bắc còn có cổ tục đeo xâu bủa nêu ở trước cửa nhà. Trong phong tục đón Tết miền Bắc có những điều cần phải kiêng kỵ.

Kiêng kị vào ngày Tết ở miền Bắc

Có lẽ miền Bắc là vùng miền có nhiều điều cấm kị nhất cả nước. Người miền Bắc rất coi trọng và tuân thủ theo những điều không được làm ngày Tết. Với hy vọng nhiều thứ trong năm mới.

Kiêng quét nhà

Người Việt quan niệm kiêng quét nhà trong ba ngày Tết vì cho rằng sẽ quét hết vận đỏ đi khỏi nhà. Vì thế mọi nhà đều cố gắng quét sạch sẽ nhà cửa vườn tược trước khi giao thừa.

Kiêng đổ rác

Tục lệ này có nguồn gốc từ câu chuyện trong Sưu thần ký.
Chuyện kể rằng. Có một người lái buôn đi qua hồ Thanh Thảo được Thủy thần tặng nàng hầu tên là Như Nguyệt. Ông trở nên giàu có, tiền bạc đầy nhà. Năm ấy, vào ngày mồng Một Tết. Như Nguyệt mắc lỗi nhỏ, bị ông chủ đánh đập nên biến vào đống rác. Người lái buôn không biết, mang rác đổ đi. Từ đấy, ông lại nghèo như xưa.

Kiêng không treo những tranh “xui xẻo”

Một số bức tranh như: đánh ghen, kiện tụng… thường không được treo trong nhà dịp Tết mà phải tìm treo tranh mang ý tài lộc như lợn, gà, cậu bé…

Kiêng cho lửa ngày Tết

Người Việt từ xa xưa luôn quan niệm kiêng cho lửa trong ngày Tết vì lửa tượng trưng cho sự may mắn. Cho người khác cái May. Cái đỏ của mình thì gia đình sẽ gặp những điều không may, làm ăn thua lỗ, nhà cửa lục đục. Gặp phải những điềm họa tai bay vạ gió…

Rắc vôi bột ở 4 góc vườn

Ở nông thôn, nhà nào cũng rắc vôi bột ở 4 góc vườn rồi vẽ hướng ra phía cổng để xua đuổi ma quỷ. Dân gian có câu: “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi”. Đầu năm bạn mua muối tặng cho mọi người cũng chính là lời chúc năm mới làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn.

Xông Trầm Hương

Xông Trầm Hương từ xa xưa đã trở thành một thú vui tao nhã của người Việt. Bên cạnh thưởng trà, uống rượu, làm thơ thì thú thưởng Trầm được xem là rất thanh tao và có nhiều ý nghĩa với sức khỏe. Ngày nay, chất lượng môi trường sống ngày càng ô nhiễm nặng nề. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mỗi người. Xông Trầm hương dần trở thành thói quen, thành một phần cuộc sống của mọi nhà. Bởi lẽ, chẳng ai có thể chối từ lợi ích mà xông trầm mang lại. Đặc biệt hơn, những ngày đầu năm. Xông trầm càng được xem là một việc làm ý nghĩa.

Phong tục đón tết - xông trầm hương
Phong tục đón tết – xông trầm hương

Những người “nặng vía”, không hợp tuổi với gia chủ đừng nên đến xông nhà ngày đầu năm. Người có tang không nên xông đất nhà người khác để tránh xui xẻo.

Tránh nói giông

Ngày đầu năm, ta phải hết sức tránh những ngôn ngữ, hành động có thể đem lại sự không may, còn gọi là nói giông hoặc nói xui như: “Chết rồi!” hay “Tiêu rồi!”.

Kiêng cho nước đầu năm

Nước được ví như nguồn tài lộc trong câu chúc tiền vào như nước, nếu cho nước thì coi như mất lộc trong năm mới.

Kiêng làm vỡ bát đĩa

Bát đĩa tượng trưng cho gia đình, vì thế, trong những ngày Tết không được đánh vỡ bát đĩa, ấm chén. Đồng thời tránh cãi nhau, chửi nhau, kiêng những điều không vui xảy ra với gia đình.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *