Phong tục ngày tết của người miền Nam – sắc vàng nở rộ

phong tuc ngay tet

Tết Nguyên đán là dịp để gia đình được sum vầy đoàn tụ sau một năm hăng say làm việc, chăm chỉ học tập. Đây là ngày lễ lớn nhất trong năm của người Việt với vô vàn các phong tục, tập quán, văn hóa phong phú được các thế hệ tiếp nối và lưu giữ, phát huy.

Phong tục chọn màu đỏ – màu đặc trưng của ngày Tết

Chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc, màu chủ lực trong ngày Tết vẫn là màu đỏ. Theo quan niệm dân gian, màu đỏ là màu phát tài và may mắn. Ngày Tết của Việt Nam ngập tràn màu đỏ. Từ câu đối đỏ, phong bao lì xì đỏ, ruột quả dưa hấu đỏ, hạt dưa nhuộm màu đỏ, quyển lịch cũng màu đỏ. Người Việt Nam cũng thích chưng những loại hoa ánh đỏ như hồng, hoa đào, v.v… Trước đây khi pháo còn được cho phép đốt. Đường xá ngập tràn trong màu đỏ của xác pháo nổ rân không ngớt kể từ giao thừa đến rạng sáng Tết. Rồi nổ lẻ tẻ mãi cho đến khi nào hết “mồng” 1 mới thôi! Ngay việc chọn trang phục màu đỏ để mặc cũng là một phong tục ngày Tết rất được ưa chuộng.

Sự khác biệt trong phong tục Tết miền Nam

Khác với không khí lạnh buốt của miền Bắc. Người dân Nam Bộ đón Tết trong tiết trời ấm áp.Tết cổ truyền của dân tộc là dịp để gia đình tụ họp. Sum vầy và vui vẻ, hạnh phúc bên nhau. Trong không khí vui tươi của một mùa Xuân mới. Mỗi vùng miền lại có một nét đặc trưng riêng tạo nên sự độc đáo, hấp dẫn. Đối với người dân Nam Bộ. Tết cũng có thật nhiều điều thú vị.

Phong tục ngày tết

Năm nào cũng vậy, cứ từ đầu tháng Chạp. Ở Nam Bộ đã bắt đầu rộn ràng không khí Tết. Các chợ hoa, chợ Tết chuẩn bị dựng sạp. Ngày Tết, nhà nào cũng có một nhành mai. Cây cảnh, mâm ngũ quả. Cùng các món ăn đặc trưng của vùng đất này.

Nói về mâm ngũ quả.

Từ ngàn xưa, dân ta lấy hiếu nghĩa làm trọng. Luôn gắn bó với cội nguồn dân tộc. Hầu hết các gia đình dù giàu hay nghèo. Trong ba ngày Tết đều có mâm ngũ quả trang trọng đặt trên bàn thờ dâng cúng tổ tiên. Người dân Nam Bộ bao đời nay có quan niệm rất đơn giản khi bày biện mâm ngũ quả vì họ cho rằng. “Quả” có nghĩa là thành quả lao động suốt năm. Cho nên chọn năm loại trái cây, biểu trưng công sức của con cháu. Dâng lên tổ tiên và đất, trời với lời cầu chúc: “ngũ cốc phong thu” mang lại may mắn, tài lộc. Mâm ngũ quả ngày Tết Nam Bộ thường là năm loại cây trái. Gồm “mãng cầu, trái sung, dừa, đu đủ, xoài”. Nói lên ý nghĩa: “cầu – sung – vừa (dừa) – đủ – xài”.

Chợ hoa xuân

Một nét độc đáo của người dân Nam Bộ vào mỗi dịp Tết mà du khách gần xa đều rất thích đó là chợ hoa xuân. Đặc trưng sinh hoạt Tết cổ truyền của người dân Nam Bộ.

Thường tới cuối tháng 12, chợ hoa xuân ở các địa phương mới đồng loạt khai trương. Chợ hoa xuân ngoài ý nghĩa như dấu hiệu đặc thù của mùa xuân Nam Bộ. Còn là thú chơi tao nhã thể hiện cốt cách lãng mạn của những người dân Nam Bộ.

Hoa mai vàng

Người Nam Bộ quan niệm. Hoa mai đồng nghĩa với sự may mắn. Những ngày Tết cổ truyền của dân tộc. Nhà nào cũng có hương sắc mai vàng trưng trong nhà. Một cành mai nở hoa vàng rực vào những ngày đầu năm là niềm vui lớn cho cả nhà. Báo hiệu điều tốt lành cho cả năm. Mai vàng có mặt ở chợ hoa xuân có mai cành và mai gốc. Những cành mai được tỉa từ những gốc mai lớn. Dày nụ, ít búp, sum suê cành nhánh. Mai gốc phần lớn là những cây mai ghép. Được trồng trong những chậu kiểng và uốn tỉa rất công phu. Những chậu mai ghép khi trổ bông cho những bông hoa nhiều cánh và đa sắc: vàng, lục, cam, trắng.

Phong tục ngày tết: Món ăn – mâm cỗ

Đón Tết trên mảnh đất Nam Bộ chúng ta còn thấy được sự thú vị trong món ăn. Tết Nguyên đán, trong gia đình người miền Nam. Dù mâm cao cỗ đầy nhưng không thể thiếu nồi thịt kho tàu (thịt kho trứng). Khác với người miền Bắc là món thịt đông. Chữ “tàu” ở đây, theo nghĩa của người miền Nam là “lạt”. Như vậy thịt kho tàu không phải là thịt kho của người Trung Hoa mà chỉ đơn giản là món thịt kho lạt. Món thịt kho tàu với miếng thịt vuông. Quả trứng tròn biểu hiện cho tính hài hòa âm dương, sự vuông tròn cho cả năm.

Một trong những món ăn không thể thiếu trong mâm Tất niên là chiếc bánh làm bằng gạo nếp, nhân thịt và đậu xanh. Miền Bắc, loại bánh này gói vuông gọi là bánh Chưng, miền Nam có bánh Tét. Bánh Tét miền Nam có hình ống dài, có nơi gọi là bánh đòn. Bánh Tét biểu trưng cho sức sống, sự trường tồn, sự hùng mạnh. .

Xông Trầm Hương

Xông Trầm Hương từ xa xưa đã trở thành một thú vui tao nhã của người Việt. Bên cạnh thưởng trà, uống rượu, làm thơ thì thú thưởng Trầm được xem là rất thanh tao và có nhiều ý nghĩa với sức khỏe. Ngày nay, chất lượng môi trường sống ngày càng ô nhiễm nặng nề. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mỗi người. Xông Trầm hương dần trở thành thói quen, thành một phần cuộc sống của mọi nhà. Bởi lẽ, chẳng ai có thể chối từ lợi ích mà xông trầm mang lại. Đặc biệt hơn, những ngày đầu năm. Xông trầm càng được xem là một việc làm ý nghĩa.

Lư gốm xông Trầm

Phong tục kiêng kỵ ngày tết

Bên cạnh những điều thú vị trên, người dân Nam Bộ xưa có có phong tục kiêng kỵ vào dịp Tết. Chẳng hạn như:

Sáng mùng Một

Ngoài đường trước ngõ tĩnh lặng. Cãi cọ, động dao thớt, quét nhà… là những điều cấm kỵ. Không được mở cửa cho tới khi có người xông đất.

Trong nhà thì ngược lại, đám trẻ lăng xăng diện áo mới chờ chúc Tết ông bà cha mẹ để được lì xì,. Rồi xúm xít ăn bánh tét, dưa món, chơi lô tô, bầu cua cá cọp…Quý nhân đến xông đất đầu tiên thể hiện niềm may mắn hay xui xẻo cho gia chủ trong suốt năm. Vì vậy ít ai ra khỏi nhà sớm mùng Một, trừ khi được mời.

Sáng mùng Hai.

Người ta mới xuất hành để thăm họ hàng, thân tộc. Mấy ngày Tết, việc cúng kiếng rất được coi trọng. Bữa cơm nào cũng cúng tổ tiên xong mới được dùng.

Mùng Ba Tết

Nhà nhà gói bánh ít. Tục Tết nhà phải thức dậy trước canh năm. Cứ ba đĩa bánh ít, ba dĩa tam sên (tôm khô, thịt luộc, trứng gà), ba đĩa mứt, ba đĩa trái cây. Chợ búa, tiệm quán tận mùng Bốn lác đác vài gánh rau, lá chuối, gà. Để người ta mua về làm bữa tiễn ông bà. Ngày này, gà bán rất đắt. Vì món gà tiềm không thể thiếu trong mâm cúng. Mùng Tám cúng sao hay vía trời. Đồ cúng gồm cặp dừa tươi, cam, quýt và mứt. Kèm ba đĩa nhỏ trà khô. Người cúng phải tắm rửa thanh thoát, bày đồ ngoài trời lúc nửa đêm trời đầy sao.

Kết

Những phong tục cổ truyền của người Nam Bộ vào dịp Tết giờ có lẽ cũng dần dần được đơn giản hơn cho phù hợp với cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, những nét đặc trưng nhất vẫn được duy trì và trở thành nét văn hóa độc đáo của người dân nơi đây. Những phong tục ngày Tết của người dân Việt Nam phần nào toát lên được nét đẹp văn hóa cổ truyền từ thời xa xưa cha ông ta ở lại. Hy vọng những chia sẻ của mình trên đây sẽ giúp các bạn có cái nhìn tổng quan nhất về thói quen cũng như công đoạn chuẩn bị đón năm mới trên nước Việt. Chúc các bạn năm mới thật nhiều niềm vui!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *