Bàn Thờ Tam Cấp là gì? Điểm khác biệt giữa bàn thờ tam cấp và bàn thờ nhị cấp

bàn thờ tam cấp

Bàn thờ tam cấp là một trong nhiều loại bàn thờ được các gia đình người Việt sử dụng nhiều. Vậy bàn thờ tam cấp so với các loại bàn thờ khác có điểm gì khác biệt? Ý nghĩa của bàn thờ tam cấp là gì? Bài viết dưới đây sẽ được chúng tôi chia sẻ giúp bạn đọc có thêm sự hiểu biết về dòng bàn thờ tam cấp này.

Bàn thờ tam cấp là gì?

Bàn thờ tam cấp có nghĩa là loại bàn thờ 3 tầng thường xuất hiện nhiều trong những ngôi nhà thờ họ, nhà thờ tổ hay từ đường. Bởi tam cấp nó thể hiện được tầng lớp thứ bậc cũng như vai vế trong một đại gia đình.

bàn thờ tam cấp
Mỗi tầng của bàn thờ sẽ có chức năng khác nhau và chân bàn thờ gồm có 4 chân được chạm khắc tinh xảo với những họa tiết gần gũi thân quen như hoa sen, rồng, phượng

Cấu tạo giống như tên gọi của nó. Mặt bàn thờ không phải là một mặt phẳng như bàn thờ 1 tầng mà được thiết kế thành 3 tầng. Diện tích của mỗi tầng có sự khác nhau, càng lên cao diện tích càng nhỏ dần. Mỗi tầng của bàn thờ sẽ có chức năng khác nhau và chân bàn thờ gồm có 4 chân được chạm khắc tinh xảo với những họa tiết gần gũi thân quen như hoa sen, rồng, phượng…

Chất Liệu Của Bàn Thờ Tam Cấp

Phòng thờ cúng là một nơi vô cùng linh thiêng nên khi chọn bàn thờ nên lựa chọn bàn thờ có chất liệu làm từ gỗ tự nhiên có độ bền cao (ví dụ có thể sử dụng gỗ sồi, gỗ mít, gỗ gụ, gỗ hương…) tránh lựa chọn những loại gỗ cứng khó chạm khắc, tạo hình và bị mọt nhé.

Tại Sao Gọi Là Bàn Thờ Tam Cấp?

Bàn thờ tam cấp có tên như vậy là bởi bàn thờ có 3 tầng và được bố trí thành 3 phần như các bàn thờ đơn khác. Ở phần mặt bàn chính sẽ chiếm diện tích lớn nhất sau đó ở phía trong sẽ có thêm 2 tầng nhỏ nữa. Mẫu bàn thờ này cũng có 4 chân bàn như các loại bàn thờ khác. Bàn thờ tam cấp được ít người biết đến hơn các mẫu tủ thờ gỗ .

  • Thứ nhất, bàn thờ được thiết kế không quá lớn nhưng vẫn đảm bảo được bố cục.
  • Thứ hai, sử dụng bàn thờ này để chia thứ tự cấp bậc và sẽ tránh phạm phải những điều bất kính với Phật.
  • Thứ ba, việc trang trí bàn thờ này sẽ rất dễ dàng (có thể trang trí một số đồ vật như lư đồng, ngai thờ, đỉnh hạc chân đồng,lọ cắm hoa,….)

Ý nghĩa của bàn thờ tam cấp

Bàn thờ thường được sử dụng trong nhà trưởng nam bởi con trưởng trong nhà cần diện tích bàn thờ cúng lớn hơn so với các bàn thờ khác.

Thứ tự tầng lớp trong một đại gia đình cũng được phân chia theo 3 tầng của bàn thờ. Tầng trên cùng thường được đặt bát hương thờ Phật hoặc thờ vị có cấp bậc cao nhất trong gia đình. Tiếp đến là tầng thứ hai, có thể để thờ ông bà hoặc cha mẹ. Cuối cùng là tầng có diện tích lớn nhất để bày bát hương, hoa quả, mâm cỗ mặn và một số đồ vật thờ cúng khác.

Điểm khác biệt giữa bàn thờ tam cấp và bàn thờ nhị cấp

Ở phần trên chúng ta đã có những hiểu biết cơ bản về bàn thờ ba tầng, còn bàn thờ nhị cấp là gì?

Bàn thờ nhị cấp hay còn có tên gọi khác là bàn thờ bàn thờ 2 tầng hoặc bàn thờ 2 cấp. Loại bàn thờ 2 tầng hiện đại được thiết kế giống bàn thờ đơn nhưng được thêm 1 tầng có diện tích nhỏ hơn mặt bàn chính. Thường ở phần yếm của tầng thứ 2 sẽ được chạm trổ các loại họa tiết hoặc để trơn tùy thuộc vào nhu cầu của người sử dụng.

bàn thờ
Loại bàn thờ 2 tầng hiện đại được thiết kế giống bàn thờ đơn nhưng được thêm 1 tầng có diện tích nhỏ hơn mặt bàn chính.

Điểm khác nhau cơ bản so với các mẫu bàn thờ thông thường, thì ở bàn thờ chia cấp sẽ được thiết kế thêm các mặt bàn giật cấp nhằm phân chia cấp bậc thờ cúng.

Lưu ý trong cách bày trí

Cách bày trí: Tam cấp để bát hương, đây là điều cơ bàn nhất, mỗi bàn thờ có ít nhất 1 bát hương (hoặc 3, 5). Ngoài ra, với sự phát triển của đồ thủ công mỹ nghệ hiện nay, rất nhiều phụ kiện thờ cúng ra đời làm cho không gian ban thờ ấm cúng, đầy đủ hơn. Như là: đỉnh đồng, chân nến, lọ hoa, chén thờ, hạc thờ, ngai thờ, ống hương, hoành phi câu đối,… Những phụ kiện này không có quy tắc bày nhất định, nên bày hai bên ban thờ đảm bảo sự cân đối, ngăn nắp, không nên bày quá nhiều gây rối mắt.

bàn thờ tam cấp
Bàn thờ tam cấp gia tiên, bàn thờ phật tam cấp, về cơ bản đều được bày trí như nhau. Đặt ban thờ phải ở chính giữa căn phòng, đối diện với cửa chính là tốt nhất. Tránh một số nơi khuất, ngóc ngách, lối đi lại; tránh sát hoặc đối diện nhà bếp, nhà tắm, nhà vệ sinh, phòng ngủ.

Lưu ý, nếu thờ cả thần phật và gia tiên trên cùng một bàn thờ tam cấp, thì nên sắp xếp thần phật bên trái, tổ tiên bên phải. Di ảnh thờ ông bà tổ tiên không được cao hơn ảnh, tượng thần phật, bày trí hài hòa bát hương, lọ hoa, nến thờ, cỗ ngọt cho thần phật, cỗ mặn (hoặc ngọt) cho gia tiên.

Nguyên tắc sắp xếp:

  • Bậc cao nhất của bàn thờ sẽ dùng để đặt bát hương thờ Phật và các bậc tối cao nhất trong thờ cúng tín ngưỡng của người Việt.
  • Bậc thứ hai sẽ dừng để đặt bát hương thờ các vị thần linh, ông bà chủ đất.
  • Bậc thứ 3 thờ bà Cô ông Mãnh và gia tiên của gia chủ.

Các gia chủ ngày nay thường đưa ông công hoặc thờ Phật trên cùng bàn thờ gia tiên. Nên gia chủ cần lưu ý nên đặt bàn thờ Phật và ông công ở vị trí cao nhất. Ngoài ra, trên bàn thờ phải đủ ngũ hành gồm kim, mộc, thủy, hỏa và thổ.

Nghi lễ cúng bái khi thờ cúng Phật

– Nếu gia đình bạn có đặt bàn thờ phật tam cấp thì cần biết cúng mỗi ngày 2 lần vào lúc sáng sớm hoặc lúc chiều tối, nghi lễ cúng được thực hiện như sau:

– Nên cúng hoa quả tươi trên bàn thờ phật tam cấp ít nhất 2 lần vào ngày rằm, 30 hoặc mùng 1. Ngoài ra, có thể chưng thêm hoa vải, hoa giấy, hoa nhựa đều được để giúp bàn thờ phật tam cấp luôn tươi sáng, thoáng mát.

– Vào buổi sáng gia chủ nên dân 3 nén hương lên bàn thờ phật tam cấp, vào buổi tối cũng như vậy. Và khi dâng hương lên bàn thờ Phật thì lạy 3 lạy, mỗi lạy mang một ý nghĩa khác nhau:

+ Lạy thứ nhất tượng trưng cho ý kính lễ đến đấng thế tôn đã tự mình Giác Ngộ.

+ Lạy thứ hai mang ý nghĩa kinh đạo giáo Phật Pháp đã được khéo thuyết bởi đức Thế Tôn.

+ Lạy thứ ba là mang ý kính lễ Tăng chúng thừa hành bậc giáo Pháp của đấng Thế Tôn.

Vào những dịp tổ chức lễ tại tư gia như chúc thọ, cầu an, trai tăng, giỗ kỵ … có thỉnh Tăng về nhà để cúng dường, thì trang hoàng bàn thờ, dâng hương đăng hoa quả, sau đó mới làm nghi thức cúng dường Tăng. Ngoài ra nếu gia đình tu dòng thì phải tụng kinh lễ bái Tam Bảo mỗi sáng và tối để ca ngợi đức Phật.

Những điều không nên làm:

  • Không được lấy gỗ đã qua sử dụng để làm bàn thờ phật tam cấp hay đồ vật trên bàn thờ.
  • Không được đặt tượng Phật vào một góc hoặc cất tượng Phật trong tủ kín
  • Không nên mua quá nhiều tượng về nhà, tránh thờ quá ba vị Phật trong nhà. Nếu trong nhà đã thờ Phật thì chỉ nên thờ ông bà, gia tiên chứ không nên thờ thêm bất kỳ vị thần nào khác, kể cả thờ ông địa, Thần tài, Tiên Sư, Đức Thánh Quan …
  • Không được đặt tượng tại những nơi không sạch sẽ, ẩm thấp, đại kỵ đặt bàn thờ phật tam cấp dưới chân cầu thang, bên dưới sàn nhà, hoặc sát phòng tắm, nhà vệ sinh.
  • Tránh đặt bàn thờ phật tam cấp ở lối đi lại nhiều, vì sẽ làm ồn ào, làm mất đi sự thanh tịnh của nơi thờ cúng.
  • Không đặt giường ngủ phía sau bàn thờ phật tam cấp và đặt tượng trong phòng ngủ.

Những điều nên làm:

  • Đặt tượng nhìn hướng ra cửa chính
  • Tô vẽ, lau chùi lại tượng thường xuyên.
  • Nên đặt tượng trên một chiếc đĩa lót giấy đỏ
  • Tượng nếu đặt trên xe phải quay mặt hướng về phía trước.
  • Nếu tượng Phật không may bị vỡ: phải dùng giấy vàng gói lại, vào ngày mùng một, ba, năm, bảy, chín đốt dưới nắng, tiễn tượng Phật quy vị. Nếu ngón tay tượng Phật bị gãy thì nên dùng giấy đỏ cuộn lên rồi lắp vào, nếu thân Phật có vỡ, nên dán lại bằng giấy đỏ mà không nên dùng chổi quét và vứt tùy tiện.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *